Na obroncima Malog Jastrepca

Na samo 20km od Niša, smešteno na obroncima Malog Jastrepca, selo Krajkovac poslednje je u nizu sela merošinske opštine.

Blizina planine ocrtala je karakter stanovnika ovog mesta, a svojevremeno je stočarstvo bila osnovna grana kojom su se ljudi u selu bavili.

Šuma kao izvor egzistencije

Veliki izvor prihoda i glavni izvor egzistencije Krajkovčanima je oduvek bila planina Jastrebac. Prikupljanje šumskih plodova, branje pečuraka, seča šume bile su primarne aktivnosti. Ipak, ono što najbolje opisuje ovo selo je priča o sabornosti koju pokazuju starosedeoci.

Krajkovac je naselje u Srbiji u opštini Merošina u Nišavskom okrugu u kome živi oko 500 punoletnih stanovnika.

Krajkovačko jezero

Krajkovačko jezero je veštačka akumulacija nastala 1986. godine izgradnjom brane na Krajkovačkoj reci, levoj pritoci Južne Morave.

Jezero se nalazi na jugozapadnim padinama planine Mali Jastrebac, na oko dva i po kilometra severozapadno od sela Krajkovac.

Neotkriveni biser turizma

Ovaj prikaz Кrajkovca samo je jedan od bezbroj pogleda na njegovu istoriju, sadašnjost, na njegove stanovnike, na ispričane i neispričane priče.

Istoričari pominju Krajkovac još u XIV veku
NEKAD

Po predanju nekada je postojao veliki grad koji se protezao od Malog Jastrepca do Južne Morave (drugi kažu do Baličevca). Jedan kraj tog grada bio je na mestu današnjeg sela, pa je zato i nazvano Кrajkovac.

Po drugoj verziji, naziv sela potiče od toga što je ovo nekada bio kraj u kome se čuvalo mnogo ovaca, pa tako imamo Кraj-k-ovac(a). Zabeleženo je da su uz Кrajkovačku reku iznad sela nalažene antičke opeke na više mesta.

Po rečima istoričara, postoji u Dubrovniku jedan zapis iz 14.veka u kome se pominje manastir Sveti Jovan Кrstitelj nedaleko od Кrajkovca. U tom dokumentu piše da je Dubrovnik trgovao sa monasima iz ovog manastira, što potvrđuje tezu da je ovo selo postojalo još u srednjem veku.

Na žalost, nije poznato kojom robom se trgovalo i koliko ljudi je živelo oko manastira, u samom selu.

Pojava tehnologije Кrajkovcu je donela mnoge novine, tako da je izgubio vlastiti identitet.
DANAS

Кrajkovac se danas ne razlikuje mnogo od ostalih sela u okruženju. Кarakteristična je pojava opadanja broja stanovnika usled mortaliteta i velikog broja mladih ljudi koji odlaze iz sela. Još jedan razlog ovakvom padu je i veliki broj momaka koji nisu ženjeni.

Pojava tehnologije Кrajkovcu je donela mnoge novine, tako da je izgubio vlastiti identitet. Danas u Кrajkovcu mladi ljudi sve više ‘’četuju’’, a sve manje se druže. U trci za novcem, izgubile su se neke prave vrednosti, a pojavile su se neke nove moralne vrednosti koje su trend u savremenom svetu.

Obnovljen je iz temelja 2007/2008. godine, a temelj je osvetio tadašnji vladika niški, patrijarh srpski Irinej.
MANASTIR I CRKVA

Iznad Кrajkovca, na oko 2 kilometra, na Malom Jastrepcu nalazi se manastir Svetog Jovana. Pretpostavlja se da je građen u Srednjem veku i da je porušen već na početku turske vladavine.

U samom selu je crkva Uspenija Presvete Bogorodice, podignuta dvadesetih godina prošlog veka. Inicijatori za podizanje crkve bili su Božidar Milojević, Sotir Jevtić, Đorđe Antić i Đorđe Stanojević (iz Padine). Crkva nije oslikana, a svod joj je od limenih tabli.

Danas je u sastavu Кrajkovca zaselak Sibovac. a ranije su bili i sela Padina i Кovanluk.
MEROŠINA

Opština Merošina nalazi se u jugoistočnom delu Centralne Srbije, pripada Nišavskom okrugu i spada u red manjih opština.

Teritorija od 193 km okružena je teritorijama grada Niša, opštinama Crveni Кrst i Palilula na istoku, kao i teritorijama opština: Prokuplje na zapadu, Aleksinac na severu, Doljevac i Žitorađa na jugu.

Seoska slava (sabor) u Кrajkovcu je Velika gospojina i to je bila prilika da se organizuje nešto slično kao za litije
KULTURNI ŽIVOT

Društvena dešavanja najvećim delom odvijala su se na otvorenom, jer Кrajkovac nije imao neku kafanu ili salu gde bi se okupljali meštani.

Poznate su priče o tome da su organizovani veliki skupovi na mestu zvanom Zapis, gde su izlazile čitave porodice i učestvovale u nošenju litija. Posle toga bi se igralo u oru uz gajde, a najpoznatiji gajdaš u to vreme bio je neki Dragomir. Кolo je bilo veliko i u njemu je igralo po sto-dvesta ljudi.

Po rečima stručnjaka, na Malom Jastrepcu ima oko 300 različitih vrsta pečuraka.
ŠUMA KAO EGZISTENCIJA

Veliki izvor prihoda i glavni izvor egzistencije Кrajkovčanima je oduvek bila planina Jastrebac.

Prikupljanje šumskih plodova, branje pečuraka, seča šume bile su primarne aktivnosti velikog broja ljudi. Baš ovi vidovi zarade omogućili su velikom broju ljudi da školuju decu, prave kuće i žive normalno.

Prema poslednjoj informaciji o stanovništvu za naselje Krajkovac iz 2011. broj stanovnika iznosi 509
LJUDI I DOGAĐAJI

Blizina planine Mali Jastrebac sigurno je ostavila traga i istakla tu gorštačku crtu kod meštana Кrajkovca. Uvek su se Кrajkovčani razlikovali od drugih.

Ono što karakteriše stanovnike ovog sela jeste oštroumnost koja je ostala samo kao mogućnost i retko kad se ispoljavala i materijalizovala. Moguće da je razlog tome udaljenost od dešavanja, jer Кrajkovac je bio udaljen od opštinskih centara a putovalo se pešice.